Η Μανιότη η εδώδιμος (Manihot esculenta) (κοινώς ονομάζεται κασάβα, μανιόκα, ދަނދިއަލުވި,[2] στις Μαλδίβες το αποκαλούν γιούκα), είναι ξυλώδης θάμνος που ευδοκιμεί στη Νότια Αμερική από την οικογένεια της γαλατσίδας, τις Ευφορβίδες. Καλλιεργείται ευρέως ως ετήσια καλλιέργεια στις τροπικές και υποτροπικές περιοχές για την εδώδιμη αμυλούχα κονδυλώδη ρίζα, μια σημαντική πηγή υδατανθράκων. Αν και συχνά αποκαλείται γιούκα, στα Ισπανικά και στις Ηνωμένες Πολιτείες, διαφέρει από το γιούκα, έναν άσχετο οπωροφόρο θάμνο στην οικογένεια Ασπαραγοειδή (Asparagaceae). Η μανιόκα, όταν αποξηρανθεί σε εκχύλισμα σκόνης (ή περλέ), ονομάζεται ταπιόκα· η νιφαδοειδής έκδοσή της η οποία έχει υποστεί ζύμωση, ονομάζεται garri.
Η κασάβα είναι η τρίτη μεγαλύτερη πηγή τροφίμων υδατανθράκων στις τροπικές περιοχές, μετά το ρύζι και τον αραβόσιτο.[3][4] Η μανιόκα είναι μια βασική τροφή στον αναπτυσσόμενο κόσμο, παρέχοντας τη βασική διατροφή για πάνω από μισό δισεκατομμύριο ανθρώπους.[5] Είναι μια από τις πιο ανθεκτικές στην ξηρασία φυτικές ποικιλίες, ικανή να αναπτύσσεται σε περιθωριακά εδάφη. Η Νιγηρία είναι η μεγαλύτερη παραγωγός μανιόκα στον κόσμο, ενώ η Ταϊλάνδη είναι ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ξερής μανιόκα.
Η κασάβα ταξινομείται είτε ως γλυκιά είτε ως πικρή. Όπως και άλλες ρίζες και κόνδυλοι, τόσο οι πικρές όσο και οι γλυκές ποικιλίες μανιόκα, περιέχουν αντι-θρεπτικούς παράγοντες και τοξίνες, με τις πικρές ποικιλίες να περιέχουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες.[6] Θα πρέπει να είναι κατάλληλα προετοιμασμένοι πριν από την κατανάλωση, η ακατάλληλη προετοιμασία της κασάβα μπορεί να αφήσει αρκετά υπολείμματα κυανίου που προκαλούν οξεία δηλητηρίαση από το κυάνιο,[7]βρογχοκήλη, ακόμη και αταξία ή μερική παράλυση.[8] Οι πιο τοξικές ποικιλίες κασάβα είναι εφεδρική πηγή (μια "καλλιέργεια ασφάλειας των τροφίμων") σε περιόδους λιμού σε κάποιες περιοχές.[9] Οι αγρότες συχνά προτιμούν τις πικρές ποικιλίες, επειδή αποτρέπουν τα παράσιτα, τα ζώα και τους κλέφτες.
Περιγραφή
Η ρίζα μανιόκα είναι μακρυά και κωνική, με σταθερή, ομοιογενή σάρκα εγκιβωτισμένη σε μια αποσπώμενη κρούστα, πάχους περίπου 1 χιλ., τραχιά και καφέ στο εξωτερικό. Οι εμπορικές ποικιλίες μπορεί να είναι 5 έως 10 εκ. (2,0 3,9 in) σε διάμετρο στην κορυφή και μήκους περίπου 15 έως 30 εκ. (5,9 στα 11,8 in). Μια ξυλώδης αγγειακή δέσμη, εκτείνεται κατά μήκος της ρίζας του άξονα. Η σάρκα μπορεί να κατάλευκη ή κιτρινωπή. Οι ρίζες της μανιόκα είναι πολύ πλούσιες σε άμυλο και περιέχουν σημαντικές ποσότητες ασβεστίου (50 mg/100g), φωσφόρου (40 mg/100g) και βιταμίνη C (25 mg/100g). Ωστόσο, είναι φτωχές σε πρωτεΐνες και άλλα θρεπτικά συστατικά. Σε αντίθεση, τα φύλλα μανιόκα είναι μια καλή πηγή πρωτεΐνης (πλούσια σε λυσίνη), αλλά ανεπαρκή σε αμινοξύ μεθειονίνη και ενδεχομένως, τρυπτοφάνη.[11]
Λεπτομέρειες του φυτού κασάβα ή μανιόκα.
Μη επεξεργασμένες ρίζες.
Φύλλα.
Λεπτομέρεια φύλλων.
Καθαρισμένοι ανθοφόροι οφθαλμοί.
Σπόροι.
Συνώνυμα
Janipha aipi (Pohl) J. Presl
Janipha manihot (L.) Kunth
Jatropha aipi (Pohl) A. Moller
Jatropha diffusa (Pohl) Steud.
Jatropha digitiformis (Pohl) Steud.
Jatropha dulcis J. F. Gmel.
Jatropha flabellifolia (Pohl) Steud.
Jatropha glauca A. Rich. παράνομη ονομασία
Jatropha janipha Lour. παράνομη ονομασία
Jatropha loureiroi (Pohl) Steud.
Jatropha manihot L.
Jatropha mitis Rottb.
Jatropha mitis Sessé & Moc. παράνομη ονομασία
Jatropha paniculata Ruiz & Pav. πρώην Pax
Jatropha silvestris Vell.
Jatropha stipulata Vell.
Mandioca aipi (Pohl) Link
Mandioca dulcis (J. F. Gmel.) D. Parodi
Mandioca utilissima (Pohl) Link
Manihot aipi Pohl
Manihot aypi Spruce
Manihot cannabina Sweet
Manihot cassava Cook & Collins ονομασία η οποία δεν είναι έγκυρα δημοσιευμένη
Manihot diffusa Pohl
Manihot digitiformis Pohl
Manihot dulcis (J. F. Gmel.) Pax
Manihot dulcis (J. F. Gmel.) Baill.
Manihot edule A. Rich.
Manihot edulis A. Rich.
Manihot flabellifolia Pohl
Manihot flexuosa Pax & K. Hoffm.
Manihot guyanensis Klotzsch πρώην Pax παράνομη ονομασία
Manihot loureiroi Pohl
Manihot manihot (L.) H. Karst. ονομασία η οποία δεν είναι έγκυρα δημοσιευμένη
Manihot melanobasis Müll. Arg.
Manihot sprucei Pax
Mανιότη η χρησιμωτάτη (Manihot utilissima) Pohl[12]
Ιστορία
Η γιούκα στην κουλτούρα των Moche, 100 μ.Χ., Συλλογή Μουσείου Larco.
Άγριοι πληθυσμοί της Μ. η εδώδιμος (M. esculenta) υποείδος flabellifolia, φαίνεται να είναι ο πρόγονος των εξημερωμένων μανιόκα, επικεντρώνονται στη δυτική-κεντρική Βραζιλία, όπου ήταν πιθανό να πρωτο-εξημερώθηκε περισσότερα από 10.000 χρόνια πριν.[13] Μορφές των συγχρόνων εξημερωμένων ειδών μπορούν επίσης να βρεθούν στη φύση, στη νότια Βραζιλία. Κατά το 4600 π.Χ., γύρη μανιόκα εμφανίζεται στα πεδινά του Κόλπου του Μεξικού, στον αρχαιολογικό χώρο του San Andrés.[14] Η παλαιότερη άμεση απόδειξη της καλλιέργειας μανιόκα, προέρχεται από την Joya de Cerén, στο Ελ Σαλβαδόρ, τοποθεσία των Μάγια ηλικίας 1.400 ετών.[15] Με την υψηλή τροφική δυναμική, είχε γίνει βασική τροφή των ιθαγενών πληθυσμών της βόρειας Νότιας Αμερικής, της νότιας Κεντρικής Αμερικής και της Καραϊβικής από την εποχή της Ισπανικής κατάκτησης. Η καλλιέργειά του συνεχίστηκε από τους Πορτογάλους και Ισπανούς αποικιοκράτες.
Η κασάβα ήταν βασικό είδος διατροφής για τους προ-Κολομβιανούς λαούς στην Αμερική και συχνά απεικονίζεται στην τέχνη των ιθαγενών. Ο λαός των Μότσε συχνά απεικόνιζε γιούκα στα κεραμικά του.[16]
Η μαζική παραγωγή ψωμιού κασάβα, έγινε η πρώτη Κουβανική βιομηχανία που δημιουργήθηκε από τούς Ισπανούς.[1] Πλοία που αναχωρούσαν για την Ευρώπη από τους Κουβανέζικους λιμένες όπως την Αβάνα, Σαντιάγκο, Bayamo και Baracoa, όχι μόνο μετέφεραν προϊόντα προς την Ισπανία, οι Ισπανοί, χρειαζόντουσαν να αναπληρώσουν επίσης, τα πλοία τους με αποξηραμένο κρέας, νερό, φρούτα και μεγάλες ποσότητες ψωμιού κασάβα. [2] Ο καιρός στην Κούβα δεν ήταν κατάλληλος για την φύτευση σιταριού και η ταπιόκα δεν θα γινόταν τόσο σύντομα μπαγιάτικη, όπως το κανονικό ψωμί.
Η κασάβα εισήχθη από τη Βραζιλία στην Αφρική, τον 16ο αιώνα, από τους Πορτογάλους εμπόρους. Ο αραβοσίτος και η μανιόκα είναι τώρα σημαντικά βασικά τρόφιμα, αντικαθιστώντας γηγενείς καλλιέργειες της Αφρικής.[17] Η κασάβα μερικές φορές περιγράφεται ως το 'ψωμί από τους τροπικούς',[18] αλλά δεν πρέπει να συγχέεται με το τροπικό και ισημερινό αρτόδεντρο (Encephalartos), τον αρτόκαρπο (Artocarpus altilis) ή τον Αφρικανικό αρτόκαρπο (Treculia africana).
Οικονομική σημασία και παραγωγή
Κάθετη τομή σε κασάβα.
Η παγκόσμια παραγωγή της ρίζας κασάβα εκτιμάται ότι το 2002, είναι 184 εκατομμύρια τόνοι, αυξανόμενη σε 230 εκατομμύρια τόνους το 2008.[19] Η πλειονότητα της παραγωγής το 2002 ήταν στην Αφρική, όπου καλλιεργήθηκαν 99,1 εκατομμύρια τόνοι· 51,5 εκατομμύρια τόνοι καλλιεργήθηκαν στην Ασία· και 33,2 εκατομμύρια τόνοι στη Λατινική Αμερική και την Καραϊβική, ειδικότερα την Τζαμάικα. Η Νιγηρία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός στον κόσμο της κασάβα. Ωστόσο, με βάση τα στατιστικά στοιχεία από τον FAO των Ηνωμένων Εθνών, η Ταϊλάνδη είναι η μεγαλύτερη χώρα εξαγωγής αποξηραμένης μανιόκα, με συνολικά το 77% της παγκόσμιας εξαγωγής το 2005. Η δεύτερη μεγαλύτερη χώρα εξαγωγής, είναι το Βιετνάμ, με 13,6%, ακολουθούμενη από την Ινδονησία (5,8%) και την Κόστα Ρίκα (2,1%).
Το 2010, η μέση απόδοση των καλλιεργειών μανιόκα σε ολόκληρο τον κόσμο ήταν 12,5 τόνους ανά εκτάριο. Παγκοσμίως, τα πιο παραγωγικά κτήματα μανιόκα ήταν στην Ινδία, όπου το 2010, είχαν εθνικό μέσο όρο απόδοσης, 34,8 τόνους ανά εκτάριο.[20]
Φυτεία κασάβα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό.
Οι μανιόκα, τα γιαμ (yam) (Dioscorea spp.) και οι γλυκοπατάτες (Ipomoea batatas),[Σημ. 1] είναι σημαντικές πηγές τροφίμων στις τροπικές περιοχές. Το φυτό κασάβα δίνει την τρίτη υψηλότερη απόδοση σε υδατάνθρακες ανά καλλιεργούμενη έκταση μεταξύ των καλλιεργούμενων φυτών, μετά το ζαχαροκάλαμο και τα ζαχαρότευτλα. [21] Η κασάβα παίζει στις αναπτυσσόμενες χώρες, έναν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στον τομέα της γεωργίας, ιδίως στην υποσαχάρια Αφρική, επειδή ευδοκιμεί σε φτωχά εδάφη, με χαμηλή βροχόπτωση και επειδή είναι πολυετές(perennial)[Σημ. 2] που μπορεί να συγκομισθεί, όπως απαιτείται. Η μεγάλη περίοδος συγκομιδής της, της επιτρέπει να ενεργήσει ως αποθεματικό κατά του λιμού και είναι ανεκτίμητη στη διαχείριση των εργασιακών χρονοδιαγραμμάτων. Προσφέρει ευελιξία στους φτωχούς σε πόρους αγρότες, γιατί χρησιμεύει είτε ως προϊόν διαβίωσης, είτε ως αποδοτική καλλιέργεια.[22]
Καμία ήπειρος δεν εξαρτάται τόσο από τις ριζωματώδεις και κονδυλώδεις καλλιέργειες στη διατροφή του πληθυσμού της, όσο η Αφρική. Στις υγρές και υπόυγρες (subhumid)περιοχές της τροπικής Αφρικής, είναι είτε μια αρχική βασική τροφή είτε μια δευτερεύουσα βασική τροφή (costaple). Στην Γκάνα, για παράδειγμα, οι μανιόκα και τα γιαμ (yam), κατέχουν σημαντική θέση στην αγροτική οικονομία και συνεισφέρουν περίπου το 46% του γεωργικού ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος. Στην Γκάνα, οι συγκεντρώσεις ημερήσιας θερμιδικής πρόσληψης κασάβα, ανέρχονται στο 30% και καλλιεργείται σχεδόν από κάθε αγροτική οικογένεια.[Σημ. 3]
Στην Ταμίλ Ναντού, Ινδία, υπάρχουν πολλά εργοστάσια επεξεργασίας μανιόκα, κατά μήκος της Εθνικής Οδού 68 μεταξύ Thalaivasal και Attur. Η κασάβα καλλιεργείται ευρέως και τρώγεται ως βασικό τρόφιμο στην Άντρα Πραντές και στην Κεράλα. Στο Ασσάμ είναι μια σημαντική πηγή υδατανθράκων, ειδικά για τους ιθαγενείς των ημιορεινών περιοχών.
Στην υποτροπική περιοχή της νότιας Κίνας, η μανιόκα είναι η πέμπτη μεγαλύτερη καλλιέργεια σε επίπεδο παραγωγής, μετά από το ρύζι, την πατάτα, το ζαχαροκάλαμο και τον αραβόσιτο. Η Κίνα είναι επίσης και η μεγαλύτερη εξαγωγική αγορά για τη μανιόκα που παράγεται στο Βιετνάμ και την Ταϊλάνδη. Πάνω από το 60% της παραγωγής μανιόκα στην Κίνα, ευρίσκεται συγκεντρωμένη σε μια ενιαία επαρχία την Κουανγκσί, κατά μέσο όρο πάνω από 7 εκατομμύρια τόνους ετησίως.
Σύμφωνα με τα στατιστικά δεδομένα από τη Διεθνή Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας, οι 20 κυριότερες χώρες παραγωγής κασάβα κατά το 2012, ήσαν οι παρακάτω:
Γραμμικό σχέδιο του φυτού μανιόκα.
Χώρες παραγωγής κασάβα κατά το 2005.
Κατάταξη
Χώρα
Παραγωγή Κασάβα
MT
1
Νιγηρία
54 000 000
2
Ινδονησία
24 177 372
3
Ταϊλάνδη
29 848 000
4
Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό
16 000 000
5
Γκάνα
14 547 279
6
Βραζιλία
23 044 557
7
Αγκόλα
10 636 400
8
Μοζαμβίκη
10 051 364
9
Βιετνάμ
9 745 545
10
Ινδία
8 746 500
11
Καμπότζη
7 613 697
12
Τανζανία
5 462 454
13
Ουγκάντα
4 924 560
14
Μαλάουι
4 692 202
15
Κίνα
4 560 000
16
Καμερούν
4 287 177
17
Σιέρα Λεόνε
3 520 000
18
Μαδαγασκάρη
3 621 309
19
Μπενίν
3 295 785
20
Ρουάντα
2 716 421
Χρήσεις
Δείτε επίσης: Ταπιόκα#Χρήσεις
Αλκοολούχα ποτά
Τα αλκοολούχα ποτά που παρασκευάζονται από τη μανιόκα περιλαμβάνουν το: Cauim και tiquira (Βραζιλία), kasiri (Υποσαχάρια Αφρική), Impala (Μοζαμβίκη), masato (Περουβιανή τσίτσα Αμαζονίας), parakari ή kari(Γουιάνα), nihamanchi (Νότια Αμερική), επίσης γνωστό και ως nijimanche (Εκουαδόρ και Περού), ö döi (chicha de yuca, Ngäbe-Bugle, Παναμά), sakurá (Βραζιλία, Σουρινάμ).
Μαγειρική
Ένα χάλκινο blech καλύπτει τους αναμμένους καυστήρες μιας μαγειρικής εστίας, διατηρώντας το φαγητό ζεστό για το γεύμα του Σαμπάτ.
Bαρύ (με σιρόπι) κέικ από κασάβα.
Κέικ από κασάβα, επιδόρπιο των Φιλιππίνων.
Τα πιάτα με βάση την κασάβα καταναλώνονται όπου καλλιεργείται το φυτό, κάποια έχουν σημασία περιφερειακή ή εθνική.[23] Η μανιόκα πρέπει να μαγειρευτεί σωστά, ώστε να αποτοξινωθεί πριν φαγωθεί.
Η κασάβα μπορεί να μαγειρευτεί με πολλούς τρόπους. Η ρίζα από τη γλυκιά ποικιλία έχει μια λεπτή γεύση και μπορεί να αντικαταστήσει τις πατάτες. Χρησιμοποιείται στα cholent (ραγού),[Σημ. 4] σε ορισμένα νοικοκυριά. Αυτό μπορεί να γίνει σε αλεύριπου χρησιμοποιείται στο ψωμί, κέικ και μπισκότα. Στη Βραζιλία, οι αποτοξινωμένες μανιόκα αλέθονται και ψήνονται να στεγνώσουν, συχνά σε σκληρό ή τραγανό γεύμα, γνωστό ως farofa το οποίο χρησιμοποιείται ως καρύκευμα, ψημένο στο βούτυρο ή τρώγεται μόνο του ως ένα δευτερεύον πιάτο.
Διατροφικό προφίλ
Επεξεργασία αμύλου μανιόκα σε χυλόπιτες μανιόκα, Καμπόνγκ Τσαμ.
Η ρίζα κασάβα είναι ουσιαστικά μια πηγή υδατανθράκων.[24] Η σύνθεση δείχνει 60-65% υγρασία, 20-31% υδατάνθρακες, 1-2% ακατέργαστη πρωτεΐνη και συγκριτικά χαμηλή περιεκτικότητα βιταμινών και μετάλλων. Ωστόσο, οι ρίζες είναι πλούσιες σε ασβέστιο και βιταμίνη C και περιέχουν θρεπτικά σημαντική ποσότητα θειαμίνης, ριβοφλαβίνης και νικοτινικό οξύ. Το άμυλοκασάβα περιέχει 70% αμυλοπηκτίνη και 20% αμυλόζη. Το άμυλο της μαγειρεμένης μανιόκα, έχει πεπτικότητα άνω του 75%.
Η ρίζα μανιόκα παρέχει λίγη πρωτεΐνη, αλλά αυτή η πρωτεΐνη δεν περιέχει τα απαραίτητα αμινοξέα. Η μεθειονίνη, η κυστεΐνη και η κυστίνη είναι τα περιορισμένα αμινοξέα στη ρίζα κασάβα.
Σε ορισμένα οικοσυστήματα, η κασάβα είναι ελκυστική ως διατροφική πηγή, επειδή η μανιόκα είναι μια από τις πιο ανθεκτικές στην ξηρασία φυτικές ποικιλίες, η οποία μπορεί να καλλιεργείται με επιτυχία σε περιθωριακά εδάφη και να δίνει λογικές αποδόσεις, όπου πολλές άλλες καλλιέργειες δεν αναπτύσσονται καλά. Η κασάβα είναι καλά προσαρμοσμένη μέσα στα γεωγραφικά πλάτη 30° βόρεια και νότια του ισημερινού, σε υψόμετρα μεταξύ της επιφάνειας της θάλασσας και τα 2.000 μ (6,600 ft) πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας, σε ισημερινές θερμοκρασίες, με βροχές σε ετήσια βάση από 50 χιλ. (2,0 in) έως 5 μ (16 ft) και σε φτωχά από όξινα σε αλκαλικά pHεδάφη. Αυτές οι συνθήκες είναι κοινές σε ορισμένα μέρη της Αφρικής και της Νότιας Αμερικής.
Η κασάβα είναι μια ιδιαίτερα παραγωγική καλλιέργεια όσον αφορά τις θερμίδες των τροφίμων που παράγονται ανά μονάδα έκτασης ανά μονάδα χρόνου, σημαντικά υψηλότερη από ότι άλλα βασικά είδη σοδειών. Η μανιόκα μπορεί να παραγάγει θερμίδες τροφίμων σε τιμές άνω των 250.000 cal/εκτάριο/ημέρα, σε σύγκριση με 176.000 για το ρύζι, 110.000 για το σιτάρι και 200.000 για τον αραβόσιτο (καλαμπόκι).
Η μανιόκα, όπως και άλλες τροφές, έχει επίσης αντιδιατροφικούς (antinutritional) και τοξικούς παράγοντες. Ιδιαίτερα ανησυχητικοί είναι οι κυανογόνοι γλυκοζίτες της κασάβα (linamarin και lotaustralin). Κατά την υδρόλυση, απελευθερώνουν υδροκυάνιο (HCN). Η παρουσία κυανίου στην κασάβα, είναι η ανησυχία για την ανθρώπινη και την ζωική κατανάλωση. Η συγκέντρωση αυτών των αντιδιατροφικών (antinutritional) και μη-ασφαλών γλυκοσίδων, ποικίλλει σημαντικά μεταξύ των ποικιλιών, αλλά και με τις κλιματολογικές και πολιτιστικές συνθήκες. Ως εκ τούτου, είναι πολύ σημαντική η επιλογή των ειδών μανιόκα που καλλιεργούνται. Μετά τη συγκομιδή, η πικρή μανιόκα θα πρέπει να αντιμετωπιστεί και να προετοιμαστεί κατάλληλα, πριν την κατανάλωση από τον άνθρωπο ή τα ζώα, ενώ η γλυκιά μανιόκα μπορεί να χρησιμοποιηθεί μετά από απλό βρασμό.
Βιοκαύσιμο
Αρσενικό ποικιλόμορφης ακρίδας, της ακρίδας βρωμούσας (Zonocerus variegatus), η οποία σιτίζεται με μανιόκα. Τα αρσενικά γενικά έχουν μακρύτερα φτερά από τα θηλυκά, σε σχέση με το μέγεθός τους. Τα φτερά μπορεί ακόμη και να ξεπεράσουν την άκρη της κοιλιάς (macropterous). Φωτογραφήθηκε στις 16/02/2005 στο Κέντρο Βιολογικών Ελέγχου για την Αφρική (Διεθνές Ινστιτούτο Τροπικής Γεωργίας) στο Κοτονού, Μπενίν, από τον Christiaan Kooyman.
Σε πολλές χώρες, σημαντική έρευνα έχει αρχίσει να αξιολογεί τη χρήση της μανιόκα ως πρώτη ύλη βιοκαυσίμου αιθανόλης. Υπό το Σχέδιο Ανάπτυξης για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας στο Ενδέκατο Πενταετές Σχέδιο της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, ο στόχος είναι έως το 2010, να αυξηθεί η εφαρμογή του καυσίμου αιθανόλης από nongrain (μη-κόκκων) πρώτη ύλη στους 2 εκατομμύρια τόνους και αυτό του βιοντίζελ στους 200 χιλιάδες τόνους. Αυτό θα είναι ισοδύναμο με ένα υποκατάστατο 10 εκατομμυρίων τόνων πετρελαίου. Ως αποτέλεσμα, τσιπ (φλίδες) μανιόκα (ταπιόκα) έχουν σταδιακά καταστεί μια σημαντική πηγή για την παραγωγή αιθανόλης.[25] Στις 22 Δεκεμβρίου 2007, η μεγαλύτερη εταιρεία παραγωγής αιθανόλης καυσίμου από κασάβα, ολοκλήρωσε τις εγκαταστάσεις, στη Beihai, με ετήσια παραγωγή 200 χιλιάδες τόνους, η οποία χρειαζόταν κατά μέσο όρο 1,5 εκατομμύρια τόνους μανιόκα.[26] Το Νοέμβριο του 2008, η Hainan Yedao Group με βάση στην Κίνα, φέρεται να έχει επενδύσει $51,5 εκατομμύρια (£31,8 εκατομμύρια) σε νέες εγκαταστάσεις βιοκαυσίμου και οι οποίες αναμένεται να παράγουν 33 εκατομμύρια γαλόνια ΗΠΑ (120.000 μ3) βιοαιθανόλης κατ' έτος, από φυτά μανιόκα.[27]
Ζωοτροφές
Κόνδυλοι κασάβα και σανό χρησιμοποιούνται σε όλο τον κόσμο ως ζωοτροφές. Το σανό κασάβα θερίζεται σε νεαρό στάδιο ανάπτυξης (τρεις έως τέσσερις μήνες), όταν φτάσει σε ύψος περίπου 30 έως 45 εκ. (12 έως 18 in) πάνω από το έδαφος, στη συνέχεια, αποξηραίνεται στον ήλιο για μία έως δύο ημέρες, μέχρι η τελική περιεκτικότητα ξερής ύλης να είναι κατώτερη του 85%. Το σανό μανιόκα έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη (20-27% ακατέργαστη πρωτεΐνη) και συμπυκνωμένες ταννίνες (1,5–4% CP). Αποτιμάται ως καλή πηγή ακατέργαστης χορτονομής για μηρυκαστικά, όπως τα βοοειδή.[28]
Άμυλο χώρου πλύσης
Κόνδυλοι οι οποίοι έχουν τριφτεί· κοντινή λήψη του προϊόντος· στέγνωμά του στον δρόμο, για χρήση τροφής χοίρων και κοτόπουλων.
Η μανιόκα επίσης, χρησιμοποιείται σε μια σειρά από εμπορικά διαθέσιμα προϊόντα πλυντηρίου, ειδικά όπως το άμυλο για υποκάμισα και άλλα ενδύματα. Χρησιμοποιώντας το άμυλο μανιόκα αραιωμένο στο νερό και ψεκάζοντάς το επάνω στα υφάσματα πριν από το σιδέρωμα, βοηθά στη σκλήρυνση των γιακάδων.
Ιατρική χρήση
Η ρίζα κασάβα έχει θεωρηθεί ως μια πιθανή θεραπεία της ουροδόχου κύστης και του καρκίνου του προστάτη.[29] Ωστόσο, σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία (American Cancer Society), «δεν υπάρχουν πειστικά επιστημονικά στοιχεία ότι η μανιόκα ή η ταπιόκα είναι αποτελεσματικά στην πρόληψη ή τη θεραπεία του καρκίνου».[30]
Χρήση τροφίμων επεξεργασία και τοξικότητα
Αποφλοιωμένες ρίζες μανιόκα.
Οι ρίζες, οι φλούδες και τα φύλλα της μανιόκα, δεν πρέπει να καταναλώνονται ωμά, διότι περιέχουν δύο κυανογόνους γλυκοζίτες, το linamarin και το lotaustralin. Αυτοί διασπώνται από τη linamarase, ένα φυσικό ένζυμο στην κασάβα, απελευθερώνοντας υδροκυάνιο (HCN).[31] Οι ποικιλίες μανιόκα συχνά κατηγοριοποιούνται είτε ως γλυκές είτε ως πικρές, δηλώνοντας την απουσία ή την παρουσία τοξικών επιπέδων των κυανογόνων γλυκοζιτών, αντιστοίχως. Οι λεγόμενες γλυκιές (στην πραγματικότητα οι όχι πικρές) ποικιλίες, μπορούν να παράγουν έως 20 χιλιοστόγραμμα κυανίου (CN) ανά κιλό φρέσκων ριζών, ενώ η πικρή μπορεί να παράγει περισσότερα από 50 φορές περισσότερο (1 g/kg). H κασάβα που αναπτύσσεται κατά τη διάρκεια της ξηρασίας είναι ιδιαίτερα υψηλή, σε αυτές τις τοξίνες.[32][33] Μια δόση 25 mg καθαρού κυανογόνου γλυκοζίτη μανιόκα, η οποία περιέχει 2,5 mg κυάνιο, είναι αρκετή να σκοτώσει έναν αρουραίο.[34] Περίσσεια υπολείμματα κυανίου από κακή προετοιμασία, είναι γνωστό ότι μπορεί να προκαλέσει οξεία δηλητηρίαση από κυάνιο, και βρογχοκήλη, και έχει συνδεθεί με την αταξία (μια νευρολογική διαταραχή που επηρεάζει την ικανότητα στο βάδισμα, επίσης γνωστή ως konzo).[8] Έχει επίσης συνδεθεί στους ανθρώπους, με την τροπική ασβεστοποιό παγκρεατίτιδα (tropical calcific pancreatitis), η οποία οδηγεί σε χρόνια παγκρεατίτιδα.[35]
Γυναίκα η οποία ξεπλένει κασάβα στο ποτάμι.
Κοινωνίες που παραδοσιακά τρώνε μανιόκα, γενικά κατανοούν ότι κάποια επεξεργασία (εμποτισμός, μαγείρεμα, ζύμωση κλπ.) είναι απαραίτητα, προκειμένου να αποφύγουν να αρρωστήσουν.[36]
Τα συμπτώματα της οξείας δηλητηρίασης από κυάνιο εμφανίζονται τέσσερις ή περισσότερες ώρες μετά την κατάποση ωμής ή ανεπαρκώς επεξεργασμένης κασάβα: ίλιγγος, έμετος και κατάρρευση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο θάνατος μπορεί να προκύψει μέσα σε μία ή δύο ώρες. Μπορεί να αντιμετωπιστεί εύκολα, με μια ένεση thiosulfate (το οποίο κάνει το θείο διαθέσιμο στο σώμα του ασθενούς, αποτοξινώνοντας με τη μετατροπή του δηλητηριώδους κυανίου σε θειοκυανικό).[37]
«Η χρόνια, χαμηλού επιπέδου έκθεση στο κυάνιο, σχετίζεται με την ανάπτυξη της βρογχοκήλης και με την τροπική αταξική νευροπάθεια, μια διαταραχή που βλάπτει τα νεύρα και καθιστά ένα άτομο ασταθές και ασυντόνιστο. Σοβαρή δηλητηρίαση από κυάνιο, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια λιμών, σχετίζεται με κρούσματα εξουθενωτικής, μη αναστρέψιμης παραλυτικής διαταραχής που ονομάζεται konzo και, σε ορισμένες περιπτώσεις, θάνατο. Η συχνότητα εμφάνισης της konzo και της τροπικής αταξικής νευροπάθειας μπορεί να είναι τόσο υψηλές όσο το 3% σε ορισμένες περιοχές.»[38][39]
Ψωμί κασάβα.
Η σύντομη εμβάπτιση (τέσσερις ώρες), της μανιόκα δεν είναι επαρκής, αλλά η παραμονή στο νερό για 18-24 ώρες, μπορεί να αφαιρέσει έως και το ήμισυ του επιπέδου του κυανίου. Ούτε η ξήρανσή της μπορεί να είναι επαρκής.[40]
Για κάποιες από τις μικρότερης ρίζας, γλυκές ποικιλίες, το μαγείρεμα είναι επαρκές για να εξαλείψει όλη την τοξικότητα. Το κυάνιο παρασύρεται κατά την επεξεργασία του νερού και οι ποσότητες που παράγονται στην εγχώρια κατανάλωση είναι πολλή μικρές για να υπάρξουν περιβαλλοντικές επιπτώσεις.[31] Οι ποικιλίες με τις μεγαλύτερες ρίζες, τις πικρές, που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή αλευριού ή αμύλου, πρέπει να υποβάλλονται σε επεξεργασία, για να αφαιρεθούν οι κυανογόνοι γλυκοζίτες. Οι μεγάλες ρίζες ξεφλουδίζονται και, στη συνέχεια, αλέθονται σε αλεύρι, το οποίο στη συνέχεια εμποτίζεται στο νερό, στύβεται να στεγνώσει αρκετές φορές και φρυγανίζεται. Οι κόκκοι του αμύλου που επιπλέουν στην επιφάνεια κατά τη διαδικασία του μουλιάσματος, επίσης, χρησιμοποιούνται στη μαγειρική.[41] Το αλεύρι χρησιμοποιείται σε όλη τη Νότια Αμερική και την Καραϊβική. Η βιομηχανική παραγωγή του αλεύρου μανιόκα, ακόμα και στο επίπεδο του εξοχικού, μπορεί να δημιουργήσει αρκετό κυάνιο και κυανογόνους γλυκοζίτες στα λύματα, ώστε να υπάρξουν σοβαρές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.[31]
Μια ασφαλής μέθοδος επεξεργασίας που χρησιμοποιείτο από τους προ-Κολομβιανούς λαούς της Αμερικής, είναι η ανάμειξη του αλεύρου μανιόκα με το νερό, σε μια παχιά πάστα και, στη συνέχεια, να αφεθεί στη σκιά για πέντε ώρες απλωμένη σε ένα λεπτό στρώμα επάνω σε ένα καλάθι. Στο διάστημα αυτό, περίπου το 83% των κυανογόνων γλυκοζιτών έχουν σπάσει από τη linamarase· το προκύπτον υδροκυάνιο διαφεύγει στην ατμόσφαιρα, καθιστώντας το αλεύρι ασφαλές για κατανάλωση το ίδιο βράδυ.[42]
Η παραδοσιακή μέθοδος που χρησιμοποιείται στη Δυτική Αφρική είναι να καθαρίζονται οι ρίζες και εμβαπτίζονται τρεις μέρες στο νερό, για να ζυμώσουν. Οι ρίζες τότε είναι αποξηραίνονται ή μαγειρεύονται. Στη Νιγηρία και σε πολλές άλλες χώρες της δυτικής Αφρικής, όπως η Γκάνα, το Μπενίν, το Τόγκο, η Ακτή Ελεφαντοστού, Μπουρκίνα Φάσο, είναι συνήθως τριμμένα και ελαφρά τηγανισμένα σε φοινικέλαιο για τη διατήρηση των. Το αποτέλεσμα είναι ένα προϊόν που ονομάζεται gari. Η ζύμωση επίσης, χρησιμοποιείται και σε άλλα μέρη όπως στην Ινδονησία (βλ. Tapai).[Σημ. 5] Η διαδικασία της ζύμωσης, επίσης, μειώνει το επίπεδο των αντιθρεπτικών ουσιών, καθιστώντας την κασάβα μία πιο θρεπτική τροφή.[43]
Η εξάρτηση από τη μανιόκα ως πηγή τροφής και η επακόλουθη έκθεση στις βρογχοκηλόγονες επιπτώσεις του θειοκυανικού, ευθύνονται για την ενδημική βρογχοκήλη, η οποία φαίνεται στην περιοχή Akoko της νοτιοδυτικής Νιγηρίας.[44][45]
Η βαθμολόγηση της κριτικής δεν μπορεί να αποσταλεί
Αναφορά σχολίου
Είστε σίγουρος ότι θέλετε να αναφέρετε αυτό το σχόλιο;
Αναφορά αποστάλθηκε
Η αναφορά σας υποβλήθηκε και θα εξεταστεί από συντονιστή.
Η αναφορά σου δεν μπορεί να σταλεί
Γράψτε μια κριτική
Κριτική αποστάλθηκε
Το σχόλιό σας υποβλήθηκε και θα είναι διαθέσιμο μόλις το εγκρίνει ένας συντονιστής.
Η κριτική σου δεν μπορεί να σταλεί
🌍 Αποστολή σε όλο τον κόσμο από την ΕΕ
Αποστέλλουμε σε όλο τον κόσμο από την Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω συστημένης αεροπορικής αλληλογραφίας με υποχρεωτική υπογραφή κατά την παράδοση.
📦 Παρακολούθηση της παραγγελίας σας
Για να βρείτε τον αριθμό παρακολούθησης, συνδεθείτε στον λογαριασμό σας και μεταβείτε στο: Ιστορικό παραγγελιών > Λεπτομέρειες. Ο αριθμός παρακολούθησης βρίσκεται απευθείας στις λεπτομέρειες της παραγγελίας σας.
Θα λαμβάνετε ειδοποιήσεις μέσω email για κάθε στάδιο της παραγγελίας σας.
Εάν δεν βλέπετε αυτά τα μηνύματα, ελέγξτε τον φάκελο Ανεπιθύμητα (Spam) ή επικοινωνήστε με τον πάροχο email σας. Εναλλακτικά, αναζητήστε στο διαδίκτυο πώς να ξεμπλοκάρετε τα email του αποστολέα.
Η ΥΠΗΡΕΣΙΑ EMAIL ΜΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ — Εάν δεν λαμβάνετε email, είναι πιθανό να φταίει ο πάροχος email σας ή οι ρυθμίσεις σας.
📧 Πώς να διασφαλίσετε ότι τα email από το ηλεκτρονικό μας κατάστημα φτάνουν πάντα στα εισερχόμενά σας
Για να αποτρέψετε τον χαρακτηρισμό των email μας ως ανεπιθύμητα, προσθέστε τη διεύθυνση email μας στις επαφές σας:
Ανοίξτε το Gmail (ή οποιονδήποτε άλλο πάροχο) και βρείτε ένα email από εμάς (xxxxxxxxxxxx@xxx.com).
Περάστε το ποντίκι πάνω από το όνομα ή τη διεύθυνση email του αποστολέα.
Κάντε κλικ στο εικονίδιο "Προσθήκη στις επαφές" (το εικονίδιο με το ανθρωπάκι).
Δεν μπορούμε να σας βοηθήσουμε εάν οι ρυθμίσεις σας δεν είναι έτσι. Επικοινωνήστε με τον πάροχο email σας για βοήθεια.
Εναλλακτικά, δημιουργήστε ένα φίλτρο στο Gmail:
Ανοίξτε το Gmail και μεταβείτε στις Ρυθμίσεις > Δείτε όλες τις ρυθμίσεις.
Μεταβείτε στην καρτέλα Φίλτρα και αποκλεισμένες διευθύνσεις.
Κάντε κλικ στο Δημιουργία νέου φίλτρου και εισαγάγετε τη διεύθυνση email μας.
Επιλέξτε Να μην αποστέλλεται ποτέ στα Ανεπιθύμητα και κάντε κλικ στο Δημιουργία φίλτρου.
📍 Παρακολουθήστε το δέμα σας
Ο αριθμός παρακολούθησης βρίσκεται στις λεπτομέρειες της παραγγελίας σας. Μπορείτε να παρακολουθήσετε την παραγγελία σας μέσω των παρακάτω πλατφορμών:
Posta.hr (για αριθμούς παρακολούθησης όπως RGxxxxxxHR)
⚠️ Σημαντικές σημειώσεις
Η αντικαταβολή ΔΕΝ είναι διαθέσιμη.
Κατά την παραγγελία, παρέχετε πάντα έναν έγκυρο αριθμό κινητού τηλεφώνου με τον κωδικό χώρας (π.χ. +30 691 234 5678).
ΜΗΝ παραγγέλνετε σε Ταχυδρομικές Θυρίδες (P.O. Boxes) ή εάν δεν μπορείτε να είστε σπίτι για να υπογράψετε για το δέμα. Τα δέματα δεν μπορούν να αφεθούν σε γείτονες.
Εάν ένα δέμα που στάλθηκε σε Ταχυδρομική Θυρίδα χαθεί ή δεν παραδοθεί, δεν θα γίνει επιστροφή χρημάτων.
⚖️ Ευθύνη πελάτη για νομική συμμόρφωση
Ο πελάτης είναι υπεύθυνος να διασφαλίσει ότι το προϊόν είναι νόμιμο για εισαγωγή στη χώρα του, συμπεριλαμβανομένης της συμμόρφωσης με όλους τους κανονισμούς εισαγωγής, της απόκτησης απαραίτητων αδειών και της πληρωμής ισχυόντων δασμών, φόρων και άλλων τελών. Ελέγξτε τους τοπικούς νόμους πριν παραγγείλετε.
Πελάτες από Βραζιλία & Μεξικό: Δεν μπορούμε να επιστρέψουμε χρήματα για δέματα που χάθηκαν ή καταστράφηκαν από το τελωνείο.
Εάν το δέμα σας επιστραφεί, θα επιστρέψουμε μόνο το κόστος του προϊόντος — τα έξοδα αποστολής δεν επιστρέφονται.
Τα έξοδα επιστροφής (2 €) και τυχόν έξοδα επαναποστολής επιβαρύνουν τον πελάτη.
🚚 Παράδοση αποστολής
Οι συστημένες αποστολές απαιτούν υπογραφή.
Εάν η παρακολούθηση δείχνει ότι το δέμα βρίσκεται ακόμα στο ταχυδρομείο προέλευσης, είναι υπό διαμετακόμιση — επικοινωνήστε με το τοπικό σας ταχυδρομείο για ενημερώσεις.
Δυστυχώς, ούτε εμείς ούτε το ταχυδρομείο μέσω του οποίου στάλθηκε η παραγγελία σας μπορούμε να σας βοηθήσουμε σχετικά με το πού ακριβώς βρίσκεται η παραγγελία σας. Όταν δείτε ότι το δέμα βρίσκεται στη χώρα σας, ΠΡΕΠΕΙ να επικοινωνήσετε με το ταχυδρομείο σας με τον αριθμό παρακολούθησης.
⏱️ Επιλογές παράδοσης και εκτιμώμενοι χρόνοι
Επιλογή Παράδοσης
Χρόνος Επεξεργασίας
Σημειώσεις
Priority Delivery
Αποστολή σε 1–7 εργάσιμες ημέρες
Προτεραιότητα στην επεξεργασία. καθυστερήσεις πιθανές στις γιορτές (3–10 ημέρες)
Secured Delivery
Αποστολή σε 1–7 εργάσιμες ημέρες
Διαθέσιμο για παραγγελίες έως 150 €. επιστροφή χρημάτων σε περίπτωση απώλειας
Standard Delivery
Αποστολή σε 7–10 εργάσιμες ημέρες
Πιο οικονομικό. καθυστερήσεις πιθανές στις γιορτές (7–14 ημέρες)
Εκτιμώμενοι χρόνοι παράδοσης:
Εντός ΕΕ: 3–20 ημέρες
Σε όλο τον κόσμο: 5–30 ημέρες
Σημείωση: Οι χρόνοι παράδοσης εξαρτώνται από την τοποθεσία σας και το τοπικό ταχυδρομικό σύστημα. Ο COVID-19 ή οι περίοδοι εορτών ενδέχεται να προκαλέσουν πρόσθετες καθυστερήσεις.
💰 Έξοδα αποστολής
Τα έξοδα αποστολής και διαχείρισης υπολογίζονται αυτόματα κατά την πληρωμή με βάση το βάρος του δέματος και τον προορισμό.
⏰ Ώρες επεξεργασίας παραγγελιών
Δεν επεξεργαζόμαστε ούτε αποστέλλουμε παραγγελίες τα Σάββατα ή τις Κυριακές.
💳 Επιλογές πληρωμής
Θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε για μια σημαντική αλλαγή σχετικά με τις προμήθειες πληρωμής. Δυστυχώς, λόγω των εξαιρετικά υψηλών προμηθειών συναλλαγών που επιβάλλει το PayPal, είμαστε αναγκασμένοι να εφαρμόσουμε μια επιπλέον χρέωση για πληρωμές που πραγματοποιούνται μέσω της υπηρεσίας τους.
Ωστόσο, έχουμε μια λύση για εσάς! Μπορείτε να αποφύγετε αυτές τις αστρονομικές χρεώσεις επιλέγοντας μία από τις εναλλακτικές μεθόδους πληρωμής μας με ΜΗΔΕΝΙΚΗ ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ:
✅ Πληρωμή με Πιστωτική/Χρεωστική Κάρτα – 0% Προμήθεια
✅ Τραπεζική Μεταφορά – 0% Προμήθεια
Τραπεζική Μεταφορά (SEPA / IBAN / SWIFT-BIC): Συμπεριλάβετε την αναφορά της παραγγελίας σας στην περιγραφή της πληρωμής. Παραγγελίες χωρίς πληρωμή εντός 4 ημερών θα ακυρώνονται αυτόματα.
PayPal: Οι πληρωμές γίνονται δεκτές μόνο σε ευρώ. Παρακαλούμε επιλέξτε ευρώ κατά την πληρωμή.
Πληρωμή με κάρτα: Δεχόμαστε Visa, MasterCard, American Express, CB, Diners Club, Discover, China UnionPay, JCB και Discover.
⚠️ Προμήθειες συναλλαγών
Οι πελάτες είναι υπεύθυνοι για τυχόν τραπεζικές προμήθειες ή προμήθειες του PayPal.
📝 Τελικές σημειώσεις
Πριν τοποθετήσετε την παραγγελία σας, ελέγχετε πάντα την ιστοσελίδα μας για ειδικές ειδοποιήσεις, προγράμματα αργιών ή συγκεκριμένους όρους αποστολής.
